Νταβός 2026: Ο Τραμπ ανάμεσα στη «Μεγάλη Επαναφορά» και το «America First»

Το κεντρικό πρόσωπο στην ετήσια σύνοδο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) στο Νταβός αναμένεται να είναι την ερχόμενη εβδομάδα ο Ντόναλντ Τραμπ. Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ ή αλλιώς WEF (World Economic Forum) καλύπτεται από μια αχλύ μυστηρίου, συνωμοσιολογίας αλλά και στυγνού γεωπολιτικού ρεαλισμού. Το WEF θεωρείται σημαντική διεθνής διάσκεψη για την πολυμέρεια και το ελεύθερο εμπόριο, δύο πυλώνες που ο Αμερικανός πρόεδρος υπονομεύει συστηματικά από τότε που επέστρεψε στην εξουσία, αναβιώνοντας εμπορικές και γεωπολιτικές εντάσεις.

Ενώ στο παρελθόν ο Τραμπ χρησιμοποιούσε το WEF ως σκηνικό για να προβάλει τη δύναμη της Αμερικής, σήμερα το εκτιμάται ότι θα αλλάξει προσανατολισμό και θα το χρησιμοποιήσει κυρίως ως πολιτικό «σάκο του μποξ». Για τον Τραμπ του 2026, το Νταβός είναι ο ιδανικός εχθρός για να συσπειρώνει τους ψηφοφόρους του ενάντια σε μια «αόρατη παγκόσμια κυβέρνηση».

Ένα χρόνο μετά τη δεύτερη ορκωμοσία του στην προεδρία των ΗΠΑ και έξι χρόνια μετά την τελευταία του επίσκεψη στο Νταβός, ο Ρεπουμπλικάνος δισεκατομμυριούχος θα εκφωνήσει ομιλία το απόγευμα της Τετάρτης (21/1), η οποία θα εξεταστεί με προσοχή, ανακοίνωσαν σήμερα οι διοργανωτές. Θα συνοδεύεται από «τη μεγαλύτερη αμερικανική αντιπροσωπεία» που έχει ταξιδέψει ποτέ στο πολυτελές χιονοδρομικό θέρετρο των ελβετικών Άλπεων, δήλωσε με ικανοποίηση ο πρόεδρος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, Μπέργκε Μπρέντε, κατά τη διάρκεια διαδικτυακής συνέντευξης Τύπου.

Η εποχή μετά την παγκοσμιοποίηση

Μετά την επίθεση με τους τελωνειακούς δασμούς την άνοιξη του 2025, που σηματοδοτεί σαφή τακτική προστατευτισμού των Ηνωμένων Πολιτειών, το ταξίδι του Ντόναλντ Τραμπ πραγματοποιείται εν μέσω γεωπολιτικής κλιμάκωσης. Μετά τη στρατιωτική του επέμβαση στη Βενεζουέλα, της οποίας θέλει να ελέγξει το πετρέλαιο, ο ένοικος του Λευκού Οίκου απείλησε πρόσφατα τη Γροιλανδία, προς μεγάλη δυσαρέσκεια των Ευρωπαίων συμμάχων του, την Κούβα και το Ιράν.

Το πλέον πρόσφατο πλήγμα στην πολυμέρεια μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν όταν ο Τραμπ διέταξε, στις αρχές Ιανουαρίου, την αποχώρηση των ΗΠΑ από 66 οργανώσεις, εκ των οποίων σχεδόν οι μισές συνδέονται με τον ΟΗΕ.

Αυτή η μαζική απόρριψη των πολυμερών θεσμών «βασίζεται στην πεποίθηση ότι η διεθνής συνεργασία αντιβαίνει στην πιθανότητα να κερδηθεί ένας διεθνής διαγωνισμός που θεωρείται παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Φιλίπ Ντομπά, επικεφαλής γεωοικονομικής έρευνας στην τράπεζα Standard Chartered.

Κατά τη γνώμη του, η παγκοσμιοποίηση του εμπορίου θα μπορούσε να εξελίσσεται «όλο και περισσότερο χωρίς» τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό μαρτυρούν η αύξηση των κινεζικών εξαγωγών και η ευρωπαϊκή βούληση για τη σύναψη νέων στρατηγικών συμφωνιών, κυρίως με την Ινδία.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ήδη δώσει τον τόνο στην προηγούμενη διοργάνωση του Φόρουμ του Νταβός το 2025, όταν είχε καλέσει, μέσω τηλεδιάσκεψης, τα μεγάλα αφεντικά των ομίλων να μεταφέρουν την παραγωγή τους στην Αμερική, διαφορετικά θα επιβάλλονταν στα προϊόντα τους τελωνειακοί δασμοί.

Η σύγκρουση του εθνικισμού με την παγκοσμιοποίηση

Για τον Τραμπ, το Νταβός αποτελεί το σύμβολο όλων όσων αντιμάχεται η ατζέντα «Πρώτα η Αμερική» (America First). Ενώ το WEF προωθεί την παγκόσμια συνεργασία, την κατάργηση των εμπορικών φραγμών και τη συλλογική δράση για την κλιματική αλλαγή, ο Τραμπ προτάσσει την εθνική κυριαρχία, τον προστατευτισμό και την ενεργειακή ανεξαρτησία μέσω των ορυκτών καυσίμων.

Η «απόσταση» της δεύτερης θητείας

Στη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ έχει πλαισιωθεί από στελέχη που είναι ορκισμένοι εχθροί του Φόρουμ. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, για παράδειγμα, έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει το WEF ως οργανισμό που επιδιώκει να επιβάλει μια ατζέντα που βλάπτει τη μεσαία τάξη της Αμερικής. Αυτή η στάση αντανακλάται στη μειωμένη ή ανύπαρκτη εκπροσώπηση της αμερικανικής κυβέρνησης στις πρόσφατες συναντήσεις στο Νταβός.

Η κριτική στο «Great Reset»

Ο Τραμπ έχει υιοθετήσει μεγάλο μέρος της κριτικής που ασκεί η βάση των υποστηρικτών του (MAGA) σχετικά με την πρωτοβουλία «Great Reset» (Μεγάλη Επαναφορά) του WEF. Την παρουσιάζει ως προσπάθεια των «μη εκλεγμένων γραφειοκρατών» να ελέγξουν τις παγκόσμιες οικονομίες, να επιβάλουν «πράσινες» πολιτικές και να περιορίσουν τις ατομικές ελευθερίες μέσω της ψηφιακής διακυβέρνησης.